Dumping Sendromu Nedir? Tüp Mide Ameliyatı Sonrası Beslenme

Dumping sendromu, mide ameliyatından sonra sık görülür. Midenizin bir kısmının alınmasından veya mideyi içeren başka bir ameliyattan kaynaklanabilecek, bir grup semptomdur. Semptomlar hafif de olabilir şiddetli de olabilir ve yaşanma sıklığı zamanla azalır. Dumping sendromunu ilk başta endişe verici bulsanız da yaşamı tehdit edici değildir. Neyi, nasıl yediğinizde değişiklik yaparak, bunu kontrol edebilirsiniz. Dumping sendromunu kontrol altına alarak, kilo almanıza neden olan yiyeceklerden de kaçınmış olacaksınız.

Dumping Sendromu Nedir?

Dumping sendromu, yiyeceklerin, özellikle de şeker oranı yüksek yiyeceklerin, yemekten sonra midenizden ince bağırsağınıza doğru çok hızlı hareket ettiği bir durumdur. Dumping nedir, sorusuna cevap olarak, hızlı mide boşalması olarak genel bir yanıt verilebilir. Çoğunlukla mide veya yemek borunuzda yapılan bir ameliyatın sonucu olarak ortaya çıkar.

Dumping sendromlu çoğu insanda, yemekten 10 ila 30 dakika sonra, karın krampları ve ishal gibi belirti ve semptomlar gelişir. Diğer kişilerde yemekten 1 ila 3 saat sonra semptomlar görülür. Bazılarının hem erken hem de geç belirtileri vardır.

Genellikle, ameliyattan sonra diyetinizi değiştirerek, Dumping sendromunun önlenmesine yardımcı olabilirsiniz. Sık sık küçük öğünler tüketmek ve basit şekerli gıdaların sınırlandırılması, bu değişikler arasında olabilir. Daha ciddi Dumping sendromu vakalarında, tıbbi ya da medikal tedavi ihtiyacınız olabilir.

Dumping Sendromu Nedenleri Nelerdir?

Dumping sendromu, midede bulunan yiyeceklerin ve mide suları tarafından kontrolsüz ve normal olmayacak kadar hızlı bir şekilde, ince bağırsağa doğru hareket etmesidir. Bu çoğunlukla, herhangi bir mide ameliyatı veya yemek borusunun çıkarılması (özofajektomi) gibi majör yemek borusu ameliyatı da dahil olmak üzere, midenizdeki ameliyatla ilişkili değişikliklerle ilgilidir. Ancak nadir durumlarda Dumping sendromu, ameliyat geçmişi veya diğer belirgin nedenler olmadan da gelişebilir. Mide ameliyatından sonra, hızlı bir şekilde ince bağırsağa boşalan besinin hareketini düzenlemek, önemli ve zordur. Bazı yiyecekler Dumping sendromu ihtimalini artırır. Örneğin, basit karbonhidratlar ve şekerler vücuttan hızla su emerek, istenmeyen komplikasyonlara sebep olabilir. Bu komplikasyonlar, bazen süt ürünleri, yağlı yiyecekler veya kızarmış yiyecekler tüketildikten sonra da görülebilir.

Dumping Sendromu Tipleri Nelerdir?

2 tip Dumping sendromu görülebilir:

Erken Dumping Sendromu

Erken evrede Dumping belirtileri, yiyeceğin hızlı bir şekilde ince bağırsağa geçmesi ya da “boşaltılması” ile ortaya çıkar. Sebep olabilecek faktörler şu şekildedir:

• İnce bağırsağın uzaması.
• Kan dolaşımı ile vücuttaki fazla suyun ince bağırsağa hareket etmesi.

Geç Dumping Sendromu

Geç dönemin belirtileri, genellikle kan şekeri düzeylerindeki dengesizlik, hızlı yükseliş ve hızlı düşüşlere bağlı olarak görülebilir. Kan şekeri düzeyindeki bu dengesizliğin sebebi, basit karbonhidratlar ile daha da kötüleşebilir.

Ameliyat sonrası kafa karışıklığı, taşikardi, baş dönmesi veya bayılma yaşıyorsanız, derhal doktorunuza görünün.

Dumping Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Bazı kişilerde hem erken hem geç semptomlar ortaya çıkabilir. Öte yandan Dumping sendromu ameliyattan yıllar sonra gelişebilir.

Erken Dumping Sendromu Belirtileri: Yedikten yaklaşık 30 ila 60 dakika sonra midede ani bir boşalma gerçekleşebilir. Belirtiler yaklaşık 1 saat ve daha uzun sürebilir:

• Su ile bile tokluk hissi
• Karna giren kramp veya karın ağrısı
• Bulantı veya kusma
• Sindirim sistemi rahatsızlıkları, şiddetli ishal
• Terleme, kızarma veya baş dönmesi
• Hızlı kalp atımı

Geç Dumping Sendromunun Belirtileri: Yemekten yedikten yaklaşık 1 ila 3 saat sonra midenin geç boşaltması ile görülebilir:

• Yorgunluk, halsizlik veya zayıflık
• Kızarma, taşikardi veya terleme
• Titreme, baş dönmesi, bayılma
• Konsantrasyon kaybı veya zihinsel bulanıklık
• Sürekli açlık hissi

Tüp Mide Ameliyatı Sonrası Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Gastrik bypass, tüp mide ameliyatı, sonrası beslenme önerileri kişisel durumunuza göre değişiklik göstermektedir. Gastrik bypass diyeti, tipik olarak katı gıdaları tekrar yemeye başlamanıza yardımcı olacak aşamalı bir yaklaşımı izler. Bir adımdan diğerine ne kadar hızlı geçeceğiniz, vücudunuzun ne kadar hızlı iyileştiğine ve yeme düzenindeki değişime adaptasyonunuza bağlıdır. Çoğu zaman, operasyondan yaklaşık 3 ay sonra düzenli yiyecekler yemeye başlayabilirsiniz. Gastrik bypass diyetini uygularken, her aşamada aşağıdaki maddelere dikkat etmelisiniz:

• Dehidrasyonu önlemek için günde 2 litre sıvı içirin.
• Sıvıları yemekle birlikte değil, öğün aralarında yudumlayın. Sıvı tüketimi için yemekten sonra yaklaşık 30 dakika bekleyin ve yemeden 30 dakika önce sıvı tüketmekten kaçının.
• Yiyecek ve sıvıların ince bağırsağınıza normalden daha fazla miktarda hızla girmesiyle ortaya çıkan ve bulantı, kusma, baş dönmesi, terleme ve ishale neden olan Dumping sendromundan kaçınmak için yavaş yiyin ve için.
• Her gün yağ içermeyen, proteince zengin besinler tüketin.
• Az yağlı ve şekersiz yiyecek ve içecekleri tüketmeyi tercih edin.
• Alkolden kaçının.
• Dehidrasyona neden olabileceği için kafein tüketimini sınırlayın.
• Diyetisyeninizin veya doktorunuzun uygun görürse önerilen takviye vitamin ve mineral alın.
• Yalnızca sıvı tüketiminin ötesine geçtiğinizde, yutmadan önce yiyecekleri püre haline gelinceye kadar iyice çiğneyin.

Dumping Sendromu Tedavi Yöntemleri Nelerdir ve Beslenme Tedavisi Nasıl Uygulanır?

Diyetinizde aşağıda verilen maddeleri yaparak, Dumping sendromu belirtilerini hafifletebilirsiniz:

• Üç büyük ana öğün tüketmek yerine 5-6 küçük öğünler tüketin.
• Soda, şeker ve unlu mamuller gibi şekerli yiyeceklerden kaçının veya bunları sınırlayın.
• Tavuk, balık, peynir gibi proteinden yüksek besinler tüketin.
• Lif alımına özen gösterin. Beyaz ekmek, pirinç ve makarna gibi basit karbonhidratlar yerine kompleks karbonhidratlar tüketin. Ayrıca lif takviyesi de alabilirsiniz.
• Yemeklerden önce ve sonra 30 dakika içinde sıvı içmeyin.
• Sindirimi kolaylaştırmak için yemeğinizi yavaş yiyin tamamen çiğneyin.
• Yiyeceklerinizi kalınlaştırmak için pektin veya guar sakızı ekleyin. Bu, yiyeceğin midenizden bağırsağınıza geçiş hızını yavaşlatacaktır.
• Bazı gıdalar diğerlerinden daha tolere edilebilir. Bu nedenle Dumping sendromunu şiddetlendiren gıdalardan kaçınmak semptomların hafifletilmesine yardımcı olabilir.

İzin verilen gıdalar genellikle şunları içerir:

• Şekersiz meyve suları
• Diğer şekersiz ve kafeinsiz içecekler
• Pişmiş taze sebzeler
• Şekersiz konserve meyve
• Tolere edilebilirse çiğ meyve ve sebzeler
• Şekersiz tahıllar
• Patates
• Yumurtalar
• Peynir
• Tolere edilebilirse kuru fasulye
• Sığır eti, domuz eti, kümes hayvanları ve deniz ürünleri
• Pirinç ve makarna
• Şekersiz tatlılar
• Tuz ve diğer hafif baharatlar

Tüp mide ameliyatı sonrası yasaklar nelerdir, diye sorarsanız, semptomları ağırlaştırabilecek daha az tolere edilebilir gıdalar şunları içerir:

• Kafeinli içecekler
• Alkol
• Dayanılmazsa gaz üreten sebzeler (brokoli, karnabahar, lahana, soğan)
• Şuruplu konserve meyve
• Şekerle pişirilmiş ekmekler (çörek, krep, hamur işleri)
• Şekerli tahıllar
• Şurup
• Şeker, kek ve kurabiye
• Biber ve biber sosu, ağır baharatlar

Dumping Sendromu Diyeti

Gastrik bypass ameliyatı ve tüp mide ameliyatı örnek diyet listesi için aşağıdaki planı uygulamanız gerekir. Sadece sıvı içeren bir diyetle başlayacak ve yavaş yavaş katı gıdalara geçeceksiniz.

Yavaş yavaş düzenli bir diyete geçmek, yaralarınız iyileşirken onlara baskı uygulamanızı önler. Yeni, daha küçük midenize uyum sağlamanıza yardımcı olacaktır. Ameliyattan sonra küçük yudumlarla berrak sıvıyla başlayacaksınız. Hazır olduğunuzda aşağıdaki aşamalara geçeceksiniz.

1. ve 2. Hafta: Sıvı diyeti

Ameliyattan sonra 2 hafta boyunca sadece sıvıdan oluşan bir diyet uygulamanız gerekmektedir.

• Sıvı diyeti için şunları yapın:
• Yalnızca pürüzsüz, akıcı ve topaksız sıvılar bulundurun
• Her gün 2 litre (3,5 pint) sıvı alın
• Protein içeriği yüksek sıvı yiyecekleri ve içecekleri dahil edin
• Her saat başı 1 ila 2 küçük bardak sıvı içirin. Sıvı öğünler arasında buna su, çay, şekersiz içecekler dahil olabilir
• Yudumlarla başla
• Yüksek proteinli sıvı öğünleriniz arasında ekstra sıvı (su, çay, kahve ve seyreltilmiş şekersiz içecekler gibi) içmelisiniz. Her saat başı 1 ila 2 küçük bardak sıvı almaya çalışın.
• Yudumlarla başlayın. Bunlar kendinizi rahat hissettiriyorsa, tek seferde aldığınız miktarı yavaş yavaş artırın. İçeceklerinizi yutmamaya dikkat edin çünkü bu sizi hasta edebilir.
• Yeterli protein almak; Her gün 60g ila 80g protein almak önemlidir. Bunu yüksek proteinli sıvı yemek ve içecekler tüketerek yapabilirsiniz.

3. ve 4. Haftalar: Püre diyeti

Püre haline getirilmiş yiyeceklerden oluşan diyetiniz 2 hafta sürecektir (ameliyattan sonraki 3. ve 4. haftalar). Püre diyeti için şunları yapın:

• Topaksız, pürüzsüz yiyecekler tüketin (akıcı yoğurda benzer bir dokuya sahip)
• Her gün 4 ila 6 küçük püre yemeği yiyin
• Her öğünde 2 ila 3 yemek kaşığı yiyin ve bunu yavaş yavaş artırın
• Her gün 60 ila 80 gr protein alın
• Öğünler arasında küçük bardaklar için (her gün en az 1,5 ila 2 litre)
• Her gün 4 ila 6 küçük püre haline getirilmiş öğün yiyin.
• Her 2 saatte bir, bir şeyler yemeyi deneyin (bu sadece başlangıçtadır).
• İyi çiğnemeyi ve yavaş yemeyi unutmayın. Doyduğunuzu veya doyduğunuzu hissettiğiniz anda yemeyi bırakın.

5 ila 8. Haftalar: Yumuşak diyet

Yumuşak diyetiniz 4 hafta (ameliyattan sonraki 5 ila 8 hafta) sürecektir. Bu aşamada yiyeceklerin çatal veya kaşıkla bastırıldığında dağılacak kadar yumuşak olması gerekir. Püre haline getirilmiş diyetiniz sırasında yediğiniz türdeki yiyeceklerin aynısını yemelisiniz, ancak bunların artık püre haline getirilmesine gerek yoktur.

Yumuşak bir diyet için şunları yapın:

• 3 ila 4 kaşık yumuşak yemek veya atıştırmalık yiyin
• Her gün 60 gr ila 80 gr protein yemeye devam edin
• Her gün 1,5 ila 2 litre içmeye devam edin
• Düzenli bir diyet programına başlayın
• Küçük lokmalar alın ve yutmadan önce iyice çiğneyin
• Vücudunuzu dinleyin ve doyduğunuzda yemeyi bırakın
• Öğünlerinizi bariatrik plakaya göre dengelemeye çalışmalısınız; öğününüzün yarısı protein, dörtte biri sebze veya meyve, dörtte biri ise karbonhidrattan oluşmalıdır.
• Yüksek proteinli bir seçenek seçin ve az miktarda yumuşak sebze ve karbonhidrat ekleyin.

8 hafta sonra: Düzenli beslenme

Artık uzun vadeli beslenme planınıza devam etmeye hazırsınız. Tüm dokulardan oluşan, ancak yağ ve şeker oranı düşük, düzenli bir diyet yapmalısınız. Unutmayın, kalori alımınızı azaltmak ve kilo vermek için sadece küçük miktarlarda yemiyorsunuz. Ayrıca sağlıklı ve besleyici bir beslenme planı hedeflemelisiniz. Uzun vadede uygulamanızı önerdiğimiz diyet, bol miktarda yağsız protein ve lif içeren, sağlıklı ve dengeli bir beslenmedir. Düzenli bir diyet için diyetisyeninizle iletişime geçin.

Sıkça Sorulan Sorular

Midesi alınan biri nasıl beslenir?

Yiyecekleri yutmadan önce püre haline gelinceye kadar tamamen çiğnemeli. İyice çiğneyebileceğiniz, yumuşak, iyi pişmiş yiyecekleri tercih etmeniz faydalı olacaktır. Sıvıları yemekten 30 dakika önce veya 30 dakika sonra tüketmeli, ancak yemek sırasında içmemeye dikkat edilmelidir. Safra reflüsünü önlemek için yemekten sonra dik durulmalıdır.