Eliminasyon Diyeti Nedir ve Nasıl Yapılır? Örnek Eliminasyon Diyet Listesi

Eliminasyon diyeti, hangi gıdalara karşı alerjiniz veya intoleransınız olabileceğini anlamanıza yardımcı olur. Gıda intoleransları , gıda alerjileri ve hassasiyetleri yaygın görülmektedir. Dünya çapında insanların %20’ye kadarı gıda intoleransı yaşayabilir.

Eliminasyon diyetleri, özel bir diyet yöntemi ile gıda intoleransı ve alerjilerini tanımlar. Rahatsız edici semptomlara neden olduğu bilinen yiyecekleri çıkarılşır ve daha sonra semptomları test ederken bunlar yeniden verilir. diyetisyenler, insanların iyi tolere edilemeyen gıdaları elemelerine yardımcı olmak için uzun zamandır eliminasyon diyetlerini kullanmaktadırlar.

Eliminasyon Diyeti Nedir?

Bu diyet türü, vücudunuz tolere edemediği bazı gıdaları tanımlamaya ve bunları diyetinizden çıkarmaya yardımcı olan kısa vadeli bir yöntemdir. Daha sonra, siz reaksiyon gösteren semptomları ararken, yiyecekler birer birer yeniden verilir. Yalnızca 5-6 hafta sürer ve bağırsak hassasiyeti, gıda intoleransı ya da alerjisi olan bireylerin hangi gıdaların zararlı olduğunu belirlemelerini sağlar.

Bir eliminasyon diyeti şişkinlik, ishal, gaz, kabızlık, kramplar ve mide bulantısı gibi semptomları hafifletebilir. Vücudunuzun tolere edemediği bir gıdayı belirledikten sonra onu diyetinizden çıkarabilirsiniz. Belirli bir besini tüketmeyi veya tüketmemeyi içeren farklı eliminasyon diyeti çeşitleri vardır. gıda alerjisi olan bireylerin eliminasyon diyetini yalnızca uzman gözetiminde yapması gerekmektedir. Bir gıda alerjeninin yeniden verilmesi, anafilaksi diye adlandırılan tehlikeli bir duruma yol açabilir.

Eliminasyon Diyeti Nasıl Yapılır?

Eliminasyon diyeti, vücutta tolere edilmeyen gıdaları tüketmemek üzerine uygulanır. Sonrasında şikayet edinen semptomları kontrol etmek için bu gıdalar tek tek yeniden tanıtıyor.

Hangi Durumlarda Eliminasyon Yapılmalı? Kimler Eliminasyon Diyeti Yapabilir?

Gıda intoleransı veya alerjiniz olduğundan şüpheleniyorsanız eliminasyon diyeti yardımcı olabilir. Bir eliminasyon diyeti, olumsuz reaksiyonlara neden olabilecek gıdaları tanımlamanın bir yoludur.

Dikkat edilmesi gereken gıda alerjisi ve intoleransı belirtileri şunlardır:

• Döküntüler
• Kızarıklıklar ve kaşıntılar
• Cilt rahatsızlıkları
• Eklem ağrısı
• Migren
• Baş ağrısı
• Halsizlik
• Yorgunluk
• Bitkinlik
• Uyku sorunu
• Kalp çarpıntısı
• Solunum zorluğu
• Şişkinlik
• Mide ağrısı
• Kramplar
• İshal durumu
• Kabızlık durumu
• Bağırsak rahatsızlıkları

Eliminasyon Diyeti Aşamaları Nelerdir?

Bir eliminasyon diyeti iki aşamaya ayrılır:

1- Eleme aşaması: Yaklaşık 2-3 hafta süren eliminasyon aşamasında belirtileri tetiklediğinden şüphelenileb besinleri diyetten çıkarılır. Vücudunuzun tolere edemeyeceği düşünülen ve rahatsız edici semptomlara neden olan yiyecekleri tüketilmez. Bu aşamada belirtiler devam ederse başka bir durumdan kaynaklandığı belirlenir. Besinleri 2-3 hafta çıkardıktan sonra belirtiler devam ederse bir doktora başvurulmalıdır.

2- Yeniden giriş aşaması: Yeniden giriş aşamasında, elimine edilen yiyecekler yavaş yavaş diyete geri eklenir. Semptomları ararken her besin grubu 2-3 gün boyunca ayrı ayrı tüketilmelidir. Gözlenecek bazı semptomlar şunlardır:

• Döküntüler ve cilt değişiklikleri
• Baş ağrısı veya migren
• Eklem ağrısı
• Halsizlik
• Uykuya dalmakta güçlük
• Taşikardi
• Şişkinlik
• Mide ağrısı
• Mide krampları
• Bağırsak alışkanlıklarındaki değişiklikler

Yeniden giriş aşamasında belirti yaşanmıyorsa, besin grubunun kabul edilebilir olduğunu varsayarak bir sonraki gruba geçilebilir. Eğer bahsedilen gibi olumsuz belirtilerle karşılaşılırsa, o zaman tetikleyici bir yiyecek tespit edilmiş olur ve diyetten çıkarılır. Eleme dâhil tüm süreç yaklaşık 5-6 hafta sürer. Çok fazla besin grubunun ortadan kaldırılması beslenme eksikliğine neden olabilir bu sebeple diyetisyeninizden tavsiye almayı düşünmelisiniz.

Eliminasyon Diyeti Yan Etkileri Olur mu?

Eliminasyon diyetleri sorunlara neden olan gıdaları keşfetmenize yardımcı olsa da aynı zamanda riskleri de beraberinde getirir. Başlangıç olarak, eliminasyon diyetleri yalnızca 4 ila 8 hafta arasında takip edilmelidir. Eliminasyon diyetinin daha uzun süre uygulanması önerilmez çünkü bazı besin gruplarının ortadan kaldırılması nedeniyle besin eksikliğine neden olabilir.

Çocuklar aynı zamanda bir besin grubunu yeniden verdiklerinde anafilaksi gibi ciddi reaksiyonlara daha yatkındırlar. Bunun nedeni, vücutlarının be besinlerden uzak durduktan sonra ekstra duyarlı hale gelebilmesidir. Ayrıca çocuklar ve alerjisi olduğu bilinen veya şüphelenilen kişiler de eliminasyon diyetini yalnızca gözetim altında yapmalıdır.

Eliminasyon Diyetinde Yasak Besinler Nelerdir?

En etkili eliminasyon diyetleri en kısıtlayıcı olanlardır. Eleme aşamasında ne kadar çok gıdayı çıkarırsanız, hangi gıdaların semptomları tetiklediğini keşfetme olasılığınız o kadar artar. Eliminasyon aşamasında genel olarak yasak gıdalar besinler içerir:

• Turunçgiller: greyfurt ve turunç gibi meyvelerden uzak durun.
• Patlıcangillerin sebzeleri: Domates, biber, patlıcan, patates, kırmızı biber ve yeşilbiber dâhil olmak üzere patlıcangillerden kaçının.
• Kabuklu yemişler ve tohumlar: Tüm yemişleri ve tohumları eleyin.
• Baklagiller: Fasulye, soya, bakla, mercimek, bezelye gibi tüm baklagillerden uzak durun.
• Nişastalı gıdalar: Buğday, arpa, mısır, karabuğday, çavdar, yulaf gibi besinleri tüketmeyin. Ek olarak glüten içeriği olan besinlerden de kaçının.
• Et ve balık: İşlenmiş etlerden, söğüş etlerden, dana eti, tavuk, koyun eti, yumurta ve özellikle kabuklu deniz ürünlerini beslenmenizden çıkarın.
• Süt ürünleri: Süt, peynir, yoğurt ve dondurma dâhil tüm süt ürünlerini hayatınızdan çıkarın.
• Yağlar: Tereyağı, kuyruk yağı, margarin, fabrikasyon ürünü katı yağlar, mayonez ve soslardan kaçının.
• İçecekler: Alkol, bazı meyve suları, kahve, kafein içeren içecekler ve çay tüketmekten kaçının.
• Baharatlar ve çeşniler: Soslardan, lezzetlerden ve hardaldan kaçının.
• Şeker ve tatlılar: Şeker, bal, akçaağaç şurubu, mısır şurubu ve fruktoz şurupları, basit şeker içeren tatlılar ve çikolata tüketmekten uzak durun.

Kısıtlayıcı diyetler zararlı olabilir, beslenme yetersizliklerine yol açabilir ve olumsuz psikolojik etkilere neden olarak yeme bozukluklarına neden olabilir. Eliminasyon diyetine başlamadan önce bir doktora veya diyetisyene danışın.

Eliminasyon Diyetinde Hangi Besinler Serbesttir?

Her ne kadar eliminasyon diyeti katı kurallara sahip olsa da, sağlıklı ve lezzetli yemekler hazırlamak için hala yeterli çeşitlilik mevcuttur. Serbest bazı yiyecekler şunlardır:

• Meyveler: Turunçgiller dışında kalan meyveler.
• Sebzeler: yasak sebzeler hariç diğer sebzeler.
• Tahıllar: Pirinç, mısır, karabuğday veya kinoa
• Et ve balık: Hindi eti, kuzu eti ve somon gibi soğuk su balıkları
• Süte alternatif ürünler: Hindistan cevizi sütü ve pirinç sütü
• Yağlar: zeytinyağı, avocado yağı ve hindistancevizi yağı.
• İçecekler: Su, bazı bitki çayları, kafeinsiz bitki çayları.
• Baharatlar ve diğerleri: Karabiber, nane gibi taze otlar ve bazı baharatlar (kırmızı biber hariç) ve elma sirkesi.

Eliminasyon Diyeti Yapanlar ve Yorumları Nelerdir?

Diyetin, semptomlara neden olduğu bilinen çeşitli gıdaların belirlenmesine çok yardımcı olduğu belirtilmektedir. Zamanla kişilerin, semptomlarına neden olan veya semptomları kötüleştiren yiyecekleri belirleyip bu gıdalardan kaçındığını ve çok daha sağlıklı hissettiği şeklinde yorumlar yapılmıştır.

Örnek Eliminasyon Diyet Listesi

Kahvaltı:
Bir bardak çok açık çay
Ek olarak 1 ince dilim glutensiz ekmek
Bol yeşillikli salata
Ek olarak 1 adet ananas
Öğle:
1 kase sebzeli çorba (semptom oluşturacağını düşündüğünüz sebzelerden kaçının)
120 gr kadar et /tavuk/balık fırında veya ızgara
Ek olarak 1 kase kinoa salatası(1 yk zeytinyağı)
Ara:
1 adet elma
Ek olarak 2 adet ceviz içi
Akşam:
4-5 adet ızgara köfte
3 yk pirinç pilavı (zeytinyağı)
Ek olarak salata

Sıkça Sorulan Sorular

Eliminasyon Diyeti Bittikten Sonra Ne Yapılır?

Kişiyi rahatsız etmeyen yiyecekler beslenme programına eklenerek kişi sağlıklı yeme düzeni oluşturmalıdır.

Eliminasyon Diyeti Kilo Verdirir mi?

Kalori açığı oluşuyor ise kişi kilo verebilir.

Eliminasyon Diyeti Kahvaltıda Ne Yenir?

Glutensiz ekmek, reçel, salata gibi yiyecekler tercih edilebilir.

Eliminasyon Diyetinde Yumurta Yasak mı?

Evet, yumurta alerjik bir besin olduğundan yasaktır.

Eliminasyon Diyeti Ne Sıklıkla Yapılır?

Min 2-3 hafta süren bu diyet, 5-6 hafta kadarda sürebilir.